Chi tiết bảng màu cơ bản dành cho trẻ học mỹ thuật

Mỹ thuật là một trong những bộ môn tuyệt vời giúp trẻ phát triển tư duy, óc sáng tạo và khả năng cảm thụ thẩm mỹ. Trong đó, bảng màu cơ bản chính là nền tảng quan trọng đầu tiên mà trẻ cần nắm vững khi bắt đầu hành trình học vẽ. Các bé cùng các bậc phụ huynh hãy cùng KidsUP tìm hiểu xem bảng màu cơ bản có những màu nào trong bài viết dưới đây nhé!

Hình ảnh bảng màu cơ bản cho trẻ

Để giúp trẻ có thể ghi nhớ và học về màu sắc, cha mẹ có thể sử dụng hình ảnh trực quan. Một bảng màu sẽ bao gồm ba nhóm chính: màu cơ bản (đỏ, vàng, xanh dương), màu thứ cấp (cam, lục, tím) và màu bậc ba được pha trộn từ những nhóm trên. Ngoài ra còn có màu trung tính như trắng, đen, xám giúp cân bằng sắc độ trong tranh.

Vì sao TRẺ phải học bảng màu cơ bản từ sớm?

Đầu tiên và quan trọng nhất, trẻ sẽ được phát triển khả năng quan sát và phân biệt thị giác. Khi trẻ biết các màu sắc khác nhau, các con sẽ bắt đầu chú ý đến chi tiết trong thế giới xung quanh mình, từ màu sắc của đồ vật, cây cối đến trang phục, góp phần hình thành tư duy logic.

Ngoài ra, học bảng màu cơ bản còn kích thích trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo của trẻ. Khi đã nắm vững các màu sắc gốc, trẻ có thể tự do pha trộn, thử nghiệm để tạo ra những màu sắc mới, từ đó thể hiện cảm xúc và ý tưởng của mình qua các tác phẩm nghệ thuật. 

Cấu trúc bảng màu cơ bản dành cho trẻ

Để giúp trẻ dễ dàng tiếp thu và ghi nhớ, bảng màu cơ bản thường được cấu trúc một cách đơn giản, chia thành các nhóm màu chính dựa trên mối quan hệ pha trộn. Nắm vững cấu trúc bảng màu là bước đầu tiên để trẻ có thể tự tin khám phá thế giới màu sắc, thể hiện sự sáng tạo của mình thông qua hội họa và các hoạt động nghệ thuật khác.

Nhóm màu chính (Primary Colors) – Đỏ – Vàng – Xanh dương

Nhóm màu chính, hay còn gọi là màu cơ bản (Primary Colors), bao gồm Đỏ, Vàng, và Xanh dương. Đây là ba màu sắc độc lập, không thể được tạo ra bằng cách pha trộn bất kỳ màu nào khác. Vai trò của nhóm màu này vô cùng quan trọng, bởi chúng là nền tảng để tạo ra tất cả các màu sắc khác trong bảng màu cơ bản.

Nhóm màu thứ cấp (Secondary Colors) – Cam – Lục – Tím

Nhóm màu thứ cấp, hay secondary colors, được tạo ra bằng cách pha trộn hai màu chính với tỷ lệ bằng nhau. Ba màu cơ bản khi kết hợp đôi một sẽ tạo ra ba màu mới: 

• Đỏ + Vàng = Cam 
• Vàng + Xanh dương = Lục
• Xanh dương + Đỏ = Tím.

Nhóm màu bậc ba (Tertiary Colors) – Pha trộn tỉ lệ 1:1

Nhóm màu bậc ba (Tertiary Colors) là những màu được tạo ra bằng cách pha trộn một màu chính với một màu thứ cấp liền kề trên vòng tròn màu, thường là theo tỉ lệ 1:1. Các màu bậc ba bao gồm: Đỏ-Cam, Vàng-Cam, Vàng-Lục, Xanh dương-Lục, Xanh dương-Tím và Đỏ-Tím. 

Màu bậc ba giúp trẻ khám phá sự tinh tế trong phối màu, khi một sắc thái mới được hình thành từ sự giao thoa giữa hai màu đã quen thuộc. Khi trẻ làm quen với nhóm màu bậc ba, trẻ sẽ học được cách quan sát kỹ lưỡng và luyện tập khả năng phân biệt màu sắc rõ ràng hơn. 

Màu trung tính – Trắng – Đen – Xám

Màu trung tính bao gồm Trắng, Đen, và Xám. Mặc dù không nằm trong nhóm màu sắc rực rỡ, nhưng vai trò của chúng trong bảng màu cơ bản là vô cùng quan trọng. Chúng không chỉ giúp cân bằng và làm nổi bật các màu sắc khác mà còn có khả năng thay đổi sắc độ, tạo ra chiều sâu và sự phong phú cho tác phẩm.

Đối với trẻ em, việc hiểu về màu trung tính giúp các em nhận ra rằng không phải lúc nào màu sắc cũng phải tươi sáng. Màu trắng có thể làm sáng một màu, màu đen có thể làm tối đi, và màu xám có thể tạo ra sự chuyển tiếp mượt mà giữa các gam màu. 

Hướng dẫn pha trộn màu cơ bản cho trẻ

Pha trộn màu là kỹ năng quan trọng để trẻ hiểu sâu hơn về bảng màu cơ bản. Khi trẻ biết cách kết hợp các màu chính để tạo ra màu mới, trẻ không chỉ phát triển khả năng tư duy sáng tạo mà còn có thể chủ động thể hiện ý tưởng trong các bức tranh. 

Công thức pha màu bằng màu nước/gouache

Màu nước và gouache là hai chất liệu dễ pha trộn, thích hợp cho trẻ luyện kỹ năng tạo màu. Công thức pha màu bằng màu nước/gouache rất đơn giản: trẻ chỉ cần nhỏ một lượng nhỏ màu cần pha lên bảng pha màu (hoặc một chiếc đĩa nhỏ), sau đó dùng cọ hoặc que trộn để kết hợp chúng lại với nhau.

Với gouache, do màu đặc hơn màu nước, trẻ dễ kiểm soát sắc độ và pha đậm nhạt theo ý muốn. Trẻ nên bắt đầu với lượng màu nhỏ, sau đó từ từ thêm từng chút một để đạt được sắc độ mong muốn.

Công thức pha màu bằng bút sáp/màu acrylic

Bút sáp màu và màu acrylic là hai chất liệu phổ biến trong học mỹ thuật dành cho trẻ nhỏ và tiểu học. Tuy không dễ pha trộn như màu nước, nhưng vẫn có cách để trẻ kết hợp màu sắc một cách hiệu quả.

Với bút sáp, trẻ có thể chồng các lớp màu lên nhau để tạo hiệu ứng pha. Ví dụ, tô một lớp vàng nhẹ rồi tô thêm lớp đỏ, trẻ sẽ thấy màu cam xuất hiện. Cần lưu ý độ đậm nhạt và thứ tự tô để màu không bị “nát”.

Còn với màu acrylic, trẻ cần pha màu trên bảng trước khi vẽ vì chất màu đặc và khô nhanh. Chỉ cần một lượng nhỏ màu là có thể tạo ra nhiều tông sắc mới nếu pha đúng cách. Acrylic rất phù hợp với trẻ đã có kỹ năng điều khiển cọ và thích thử nghiệm phong cách nghệ thuật đa dạng.

Mẹo tránh “màu bùn” khi pha trộn

Trong quá trình pha trộn màu, đặc biệt là khi trẻ đang tập làm quen với bảng màu cơ bản, rất dễ xảy ra tình trạng tạo ra “màu bùn” – tức là những gam màu bị xỉn, bẩn, không rõ ràng và thiếu sức sống. Màu bùn thường xuất hiện khi pha trộn quá nhiều màu không tương thích với nhau hoặc khi sử dụng quá nhiều màu đen/trắng một cách không kiểm soát.

Để tránh hiện tượng này, cha mẹ có thể hướng dẫn trẻ một số mẹo đơn giản:

• Giới hạn số lượng màu pha trộn: Hướng dẫn trẻ chỉ nên pha trộn tối đa 2-3 màu cùng một lúc, đặc biệt là khi bắt đầu. Càng ít màu, nguy cơ tạo ra màu bùn càng thấp.
• Pha trộn từng chút một: Luôn khuyên trẻ thêm từng chút màu một khi pha trộn, đặc biệt là các màu đậm. Dễ dàng thêm vào hơn là bớt ra.
• Sử dụng màu đối diện cẩn thận: Khi muốn làm tối một màu, thay vì dùng quá nhiều màu đen, hãy thử thêm một chút màu đối diện trên vòng tròn màu (ví dụ, thêm một chút xanh dương vào màu cam để làm cam trầm hơn, thay vì làm nó xỉn đi bởi màu đen).
• Giữ cọ sạch: Nhắc nhở trẻ rửa sạch cọ sau mỗi lần chuyển sang pha một màu mới để tránh lẫn màu và làm bẩn màu.
• Sử dụng bảng pha màu sạch: Một bảng pha màu sạch sẽ giúp màu sắc không bị lẫn tạp chất, giữ được độ trong và tươi sáng.
• Dạy về sắc độ: Giải thích cho trẻ rằng màu sắc có thể tối hoặc sáng hơn mà không cần phải “bẩn”. Sử dụng ít màu đen hoặc trắng hơn, thay vào đó là điều chỉnh tỷ lệ pha trộn hoặc sử dụng các màu tương đồng để điều chỉnh sắc độ.
• Khuyến khích thử nghiệm: Dù có mẹo, việc thử nghiệm vẫn là cách tốt nhất. Cha mẹ nên để trẻ tự pha trộn, quan sát kết quả và học hỏi từ những lần pha ra “màu bùn” để hiểu rõ hơn về tính chất của màu sắc.

FAQs – Giải đáp các câu hỏi về màu sắc cho trẻ

Khi học bảng màu cơ bản, trẻ và phụ huynh thường có nhiều thắc mắc như nên dùng loại màu nào, làm sao để bé không nhầm lẫn màu sắc… Những câu hỏi này rất quan trọng vì ảnh hưởng đến quá trình học tập và trải nghiệm mỹ thuật của trẻ. KidsUP sẽ giúp các phụ huynh giải đáp hai câu hỏi phổ biến nhất một cách chi tiết để cha mẹ có thể hỗ trợ trẻ học hiệu quả hơn:

Nên dùng loại màu nào an toàn cho trẻ?

Khi chọn màu vẽ cho trẻ, yếu tố an toàn luôn phải đặt lên hàng đầu. Trẻ nhỏ có làn da nhạy cảm, cùng với thói quen đôi khi cho tay vào miệng, đòi hỏi cha mẹ phải lựa chọn các sản phẩm không độc hại.

• Màu nước/Gouache không độc hại: Đây là lựa chọn phổ biến và an toàn nhất. Những sản phẩm này sẽ có nhãn “non-toxic” (không độc hại) hoặc “AP certified” (chứng nhận AP) của Viện Vật liệu Nghệ thuật và Thủ công (ACMI). Loại màu này thường dễ rửa sạch bằng nước và xà phòng, giúp bố mẹ dễ dàng vệ sinh cho trẻ.
• Bút sáp không độc hại: Tương tự, bút sáp cũng cần có chứng nhận “non-toxic”. Ưu điểm của bút sáp là ít dây bẩn hơn và dễ cầm nắm cho các bé nhỏ.
• Màu acrylic gốc nước: Đối với trẻ lớn hơn một chút, màu acrylic gốc nước cũng là lựa chọn tốt nếu có nhãn “non-toxic”. Màu acrylic khô nhanh và có độ bền màu cao, nhưng các cha mẹ cần cẩn thận để tránh dính vào quần áo vì khó giặt sạch khi đã khô.

Khắc phục khi trẻ lẫn lộn màu cơ bản

Các phụ huynh có thể cho con sử dụng vòng tròn màu, tham gia các trò chơi phân loại màu hoặc đọc sách truyện có hình ảnh sinh động để giúp trẻ ghi nhớ dễ hơn.

Kết luận

Qua bài viết trên, KidsUP đã cùng các phụ huynh và các bé tìm hiểu về bảng màu cơ bản trong môn mỹ thuật. Hy vọng với những thông tin từ bài viết, trẻ đã có thể biết cách nhận diện màu sắc và pha trộn các sắc màu với nhau thật chủ động.