Chỉ trong 5 phút đọc, bài viết giúp bạn nắm trọn 3 lần chống quân Mông – Nguyên (1258, 1285, 1287–1288) của nhà Trần: nguyên nhân, diễn biến chính và kết quả. Từ Đông Bộ Đầu, Hàm Tử – Chương Dương đến Bạch Đằng, mỗi mốc đều được KidsUP tóm lược súc tích, dễ nhớ để học nhanh và ôn thi hiệu quả.
Ba cuộc kháng chiến thời Trần là minh chứng sắc nét cho nghệ thuật “lấy yếu thắng mạnh”, kết hợp rút lui chiến lược – phản công đúng thời. Bản tóm tắt dưới đây giúp học sinh nắm nhanh bối cảnh, mốc trận then chốt và ý nghĩa lịch sử từng lần.
– Bối cảnh
– Diễn biến chính
– Kết quả – Ý nghĩa
– Bối cảnh
– Diễn biến chính
– Kết quả – Ý nghĩa
– Bối cảnh
– Diễn biến chính
– Kết quả – Ý nghĩa
| Lần | Quy mô/Lực lượng nổi bật | Đường tiến quân | Mục tiêu của địch |
| 1258 | Quy mô vừa, kỵ binh tinh nhuệ | Tây Bắc → sông Thao – sông Hồng → Thăng Long | Đánh nhanh, buộc thần phục |
| 1285 | Quy mô lớn, hai gọng kìm (Bắc & Nam) | Thoát Hoan: Đông Bắc xuống • Toa Đô: từ Nam/biển vào Thanh–Nghệ rồi đánh ngược | Thôn tính, lập chính quyền phụ thuộc |
| 1287–1288 | Lực lượng lớn hơn, thủy–bộ hiệp đồng, có đoàn thuyền lương | Lập căn cứ Vạn Kiếp, tiến sâu bằng đường sông và bộ | Kết thúc chiến tranh bằng đòn quyết định |
| Lần | Chiến lược của ta | Khai thác địa hình | Cách đánh/điểm yếu địch |
| 1258 | Rút lui chiến lược, “vườn không nhà trống”, chờ thời cơ phản kích | Đồng bằng sông Hồng, gần hậu phương | Địch dựa kỵ binh cơ động → kéo vào nơi bất lợi cho kỵ binh |
| 1285 | Chia cắt hai đạo quân, phối hợp thủy–bộ, đánh vào chỗ yếu | Hệ thống sông Hồng, bến cảng | Địch dàn mỏng, đứt liên lạc giữa Thoát Hoan – Toa Đô |
| 1287–1288 | Đánh vào hậu cần (Vân Đồn), nhử vào trận địa sông | Cửa sông, thủy triều, bãi cọc | Địch thiếu lương, mất thế chủ động, bị tiêu diệt khi rút–tiến trên sông |
| Lần | Trận/quãng quyết định | Kết quả trực tiếp | Ảnh hưởng lâu dài |
| 1258 | Đông Bộ Đầu | Địch rút chạy, Thăng Long được khôi phục | Khẳng định thế trận rút – đánh hiệu quả |
| 1285 | Hàm Tử – Chương Dương – Tây Kết | Giải phóng Thăng Long, Toa Đô bị diệt, Thoát Hoan tháo chạy | Củng cố thế trận toàn dân, hiệp đồng thủy–bộ |
| 1287–1288 | Bạch Đằng 1288 (Ô Mã Nhi bị bắt) | Tiêu diệt đạo thủy, Thoát Hoan rút đường bộ | Chấm dứt dã tâm xâm lược; nâng tầm nghệ thuật thủy chiến Việt Nam |
– Nguyên nhân thắng lợi
– Bài học lịch sử
– Lẫn 1285 với 1287–1288
– Gộp Hàm Tử và Chương Dương thành một trận
– Hiểu chưa đúng về “vườn không nhà trống”
Đó là thắng lợi của cả nhà Trần và toàn dân, dưới sự lãnh đạo của các vua Trần (Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông). Trần Hưng Đạo (Trần Quốc Tuấn) giữ vai trò Tổng chỉ huy then chốt, đặc biệt ở các cuộc kháng chiến 1285 và 1287–1288.
Chủ yếu diễn ra tại đồng bằng Bắc Bộ và vùng Đông Bắc. Các địa danh tiêu biểu: Đông Bộ Đầu (Thăng Long, 1258); Hàm Tử – Chương Dương – Tây Kết (1285) trên hệ thống sông Hồng; Vạn Kiếp (Hải Dương), Vân Đồn – Bạch Đằng (Quảng Ninh, 1287–1288).
Ông hoạch định chiến lược (rút lui – phản công, đánh vào hậu cần), cổ vũ tinh thần qua Hịch tướng sĩ, tổ chức hiệp đồng thủy – bộ. Dưới sự chỉ huy của ông, ta chia cắt Thoát Hoan – Toa Đô (1285), đánh tan thuyền lương (Vân Đồn) và kết thúc bằng trận Bạch Đằng 1288.
Bài viết đã hệ thống bối cảnh, diễn biến, trận quyết định và ý nghĩa của 3 lần chống quân mông nguyên, giúp học sinh nắm ý nhanh và nhớ đúng mốc. Muốn con ôn Lịch sử hiệu quả, ba mẹ hãy dùng app giáo dục sớm KidsUP Pro —bài học ngắn, flashcard, quiz tương tác bằng cách đăng ký học app từ sớm để nhận được ưu đãi phù hợp từ KidsUP.
Chào các độc giả của KidsUP, mình là Khả Như – tác giả tại chuyên mục “Kiến thức giáo dục sớm”. Mình đã có 3 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực biên soạn nội dung và chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm trong các lĩnh vực giáo dục trẻ nhỏ, nuôi dạy con,…. Mình hy vọng rằng với những nội dung tâm huyết mình đăng tải trên sẽ đem tới cho các bậc phụ huynh cũng như các bé nhiều giá trị hữu ích.
