Chia cho số có hai chữ số là một dạng toán khiến nhiều học sinh tiểu học cảm thấy “khó nhằn” nếu chưa nắm vững quy trình. Tuy nhiên, chỉ cần hiểu đúng bản chất và áp dụng đúng các bước mà KidsUP chia sẻ dưới đây, bạn hoàn toàn có thể thực hiện nhanh chóng và chính xác ngay từ lần đầu.
Để thực hiện tốt phép chia cho số có hai chữ số, học sinh cần nắm vững từng bước cơ bản và luyện tập thường xuyên. Dưới đây là quy trình chuẩn giúp bạn làm đúng và hạn chế sai sót.
Đây là bước quyết định đến 80% độ chính xác của phép chia. Khi thực hiện chia cho số có hai chữ số, bạn cần nhìn vào phần đầu của số bị chia sao cho đủ lớn để chia.
Ví dụ: 156 chia cho 12.
Ta không thể lấy 1 chia 12, nên phải lấy 15 chia 12. Tiếp theo, bạn ước lượng thương bằng cách làm tròn số chia hoặc dựa vào bảng cửu chương:
12 gần bằng 10 → 15 chia 10 ≈ 1 → thương dự kiến là 1
Nếu ước lượng tốt, bạn sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian khi làm bài.
Sau khi ước lượng được thương, bạn nhân ngược lại với số chia để kiểm tra.
Ví dụ: 1 × 12 = 12
So sánh với 15, thấy 12 nhỏ hơn 15 → hợp lý.
Nếu kết quả nhân lớn hơn số đang xét, bạn phải giảm thương xuống.
Lấy số đang xét trừ đi kết quả vừa nhân: 15 – 12 = 3
Bước này giúp bạn tìm phần dư tạm thời.
Hạ chữ số tiếp theo của số bị chia xuống: 36 chia 12 = 3
Tiếp tục lặp lại các bước trên cho đến khi không còn số để hạ.
Kết quả cuối cùng: 156 chia 12 = 13
Nếu chỉ áp dụng đúng quy trình thì bạn đã làm đúng, nhưng để làm nhanh hơn và chính xác hơn, hãy áp dụng thêm các mẹo dưới đây.
– Mẹo làm tròn số chia
Làm tròn số chia về số dễ tính hơn như 10, 20, 50… giúp việc ước lượng nhanh hơn.
Ví dụ: 48 ≈ 50 → dễ chia nhẩm hơn
– Mẹo ước lượng bằng bảng nhân
Học thuộc bảng cửu chương là nền tảng quan trọng. Khi bạn nhớ rõ:
Bạn sẽ dễ dàng chọn thương phù hợp mà không cần thử nhiều lần.
– Mẹo kiểm tra kết quả trong 5 giây
Sau khi có kết quả, hãy nhân thương với số chia rồi cộng phần dư:
Ví dụ: 13 × 12 = 156 → chính xác
Để hiểu rõ hơn cách chia cho số có hai chữ số, bạn nên luyện tập qua các ví dụ từ dễ đến khó. Điều này giúp hình thành tư duy toán học chắc chắn và phản xạ nhanh hơn khi làm bài.
84 chia 12
Kết quả: 84 chia 12 = 7
95 chia 12
Kết quả: 95 chia 12 = 7 dư 11
345 chia 15
Hạ 5 → được 45
Tiếp tục:
Kết quả: 345 chia 15 = 23
Những lỗi sai phổ biến khi chia số có hai chữ số
Trong quá trình học chia cho số có hai chữ số, nhiều học sinh dù đã nắm được quy trình nhưng vẫn mắc lỗi do thiếu cẩn thận hoặc chưa luyện tập đủ. Việc nhận diện đúng lỗi sai sẽ giúp phụ huynh và học sinh khắc phục nhanh chóng, từ đó nâng cao độ chính xác và tốc độ làm bài.
Đây là lỗi phổ biến và ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ phép chia. Khi ước lượng thương sai, học sinh sẽ phải làm lại nhiều lần, dễ gây rối và mất thời gian.
Nguyên nhân thường gặp:
Ví dụ sai: 156 chia 12, học sinh chọn thương là 2 → 2 × 12 = 24 (quá nhỏ so với 15)
Hoặc chọn 5 → 5 × 12 = 60 (lớn hơn 15 → sai hoàn toàn)
Cách khắc phục:
Sau khi ước lượng đúng thương, nếu bước nhân sai thì toàn bộ phép chia sẽ sai theo. Đây là lỗi rất “âm thầm” vì học sinh thường không nhận ra ngay.
Nguyên nhân:
Ví dụ: Thương là 3, số chia là 12
Nhưng lại tính: 3 × 12 = 32 (sai, đúng phải là 36)
Sai lầm này dẫn đến:
Cách khắc phục:
Mẹo nhỏ: Hãy tập thói quen “nhân chéo kiểm tra nhanh”
Ví dụ: 12 × 3 → (10 × 3 = 30) + (2 × 3 = 6) → 36
Đây là lỗi rất thường gặp ở học sinh lớp 3–4 khi mới làm quen với chia cho số có hai chữ số. Việc quên hạ số khiến phép chia bị “đứt đoạn” và cho ra kết quả sai.
Nguyên nhân:
Ví dụ: 345 chia 15
Sau khi lấy 34 chia 15 xong, học sinh quên hạ số 5 xuống → kết quả sai ngay lập tức
Hoặc: Hạ sai số (viết nhầm 5 thành 6) → sai toàn bộ phép tính phía sau
Cách khắc phục:
Mẹo giúp nhớ lâu:
Có thể dạy trẻ câu thần chú đơn giản: “Chia xong nhớ nhân, trừ xong phải hạ”
Khó nhất là bước ước lượng thương. Nếu không quen, học sinh sẽ dễ chọn sai và phải làm lại nhiều lần.
Nguyên nhân chính là do ước lượng chưa chính xác hoặc nhân ngược sai. Đây là lỗi phổ biến khi chưa thành thạo bảng nhân.
Chỉ cần lấy thương nhân với số chia rồi cộng phần dư. Nếu ra đúng số ban đầu thì kết quả chính xác.
Câu trả lời là có. Bảng cửu chương giúp bạn ước lượng nhanh, nhân chính xác và rút ngắn thời gian làm bài đáng kể.
Chia cho số có hai chữ số không hề khó nếu bạn nắm chắc quy trình và luyện tập thường xuyên. Việc kết hợp giữa hiểu bản chất, áp dụng mẹo và tránh lỗi sai sẽ giúp học sinh tự tin hơn khi học toán.
Để trẻ yêu thích việc học địa lý, lịch sử, khoa học nhân loại, khoa học tự nhiên, khoa học vật lý cùng nhiều môn học hữu ích khác như Toán tư duy, tiếng Anh, tiếng Việt,… thì ba mẹ hoàn toàn có thể yên tâm với app giáo dục sớm KidsUP Pro dành cho trẻ từ 1 – 8 tuổi. Học ngay trên điện thoại chỉ cần 15 phút mỗi ngày theo cài đặt và không cần kết nối wifi. Ba mẹ hãy đăng ký cho con từ sớm để nhận được những ưu đãi phù hợp nhất từ KidsUP nhé!
Chào các độc giả của KidsUP, mình là Khả Như – tác giả tại chuyên mục “Kiến thức giáo dục sớm”. Mình đã có 3 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực biên soạn nội dung và chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm trong các lĩnh vực giáo dục trẻ nhỏ, nuôi dạy con,…. Mình hy vọng rằng với những nội dung tâm huyết mình đăng tải trên sẽ đem tới cho các bậc phụ huynh cũng như các bé nhiều giá trị hữu ích.
