Cách rút gọn mệnh đề quan hệ dễ hiểu cho trẻ trong tiếng Anh

Trẻ đang gặp khó khăn với việc rút gọn mệnh đề quan hệ trong tiếng Anh? Đây là một kiến thức quan trọng giúp trẻ làm cho câu văn trở nên ngắn gọn, dễ hiểu và chuyên nghiệp hơn. Trong bài viết này, KidsUP sẽ hướng dẫn trẻ cách rút gọn mệnh đề quan hệ một cách dễ hiểu, dễ áp dụng trong khi làm bài tập. Ba mẹ hoàn toàn có thể tham khảo để hướng dẫn lại cho trẻ ngay tại nhà nhé. 

Định nghĩa mệnh đề quan hệ rút gọn

Mệnh đề quan hệ rút gọn (Reduced Relative Clause) là dạng rút ngắn của mệnh đề quan hệ trong tiếng Anh nhằm giúp câu văn trở nên ngắn gọn, tự nhiên và dễ hiểu hơn. Khi rút gọn, người học sẽ lược bỏ đại từ quan hệ như “who”, “which”, “that” và đôi khi bỏ luôn động từ “be”.

Việc rút gọn mệnh đề quan hệ thường được sử dụng trong:

• Văn viết học thuật
• Bài thi tiếng Anh
• Giao tiếp hằng ngày
• Các bài writing IELTS hoặc THPT

Ví dụ:

Câu đầy đủ: The girl who is standing near the window is my sister.

Câu rút gọn: The girl standing near the window is my sister.

Trong ví dụ trên:

• “who is” được lược bỏ
• Động từ “standing” được giữ ở dạng V-ing

Ví dụ khác:

Câu đầy đủ: The book which was written by Rowling became famous.

Câu rút gọn: The book written by Rowling became famous.

Trong câu này:

• “which was” được lược bỏ
• Động từ được chuyển sang dạng V3/V-ed “written”

Dịch nghĩa: Cuốn sách được viết bởi Rowling đã trở nên nổi tiếng.

Tại sao cần rút gọn mệnh đề quan hệ trong tiếng Anh?

Rút gọn mệnh đề quan hệ trong tiếng Anh mang lại nhiều lợi ích quan trọng, bao gồm:

• Câu văn ngắn gọn và súc tích hơn: Việc rút gọn giúp loại bỏ các từ không cần thiết, làm câu văn trở nên dễ đọc và hiệu quả hơn.
• Tăng tính chuyên nghiệp: Trong văn viết và giao tiếp chính thức, câu văn ngắn gọn, rõ ràng thường được đánh giá cao hơn, đặc biệt trong các bài viết học thuật, báo cáo hoặc thư từ.
• Cải thiện sự trôi chảy của ý tưởng: Các câu rút gọn giúp kết nối ý tưởng mạch lạc hơn, tránh lặp lại thông tin không cần thiết.
• Giúp nhấn mạnh ý chính: Khi mệnh đề quan hệ được rút gọn, trọng tâm của câu sẽ được làm nổi bật hơn, khiến người đọc dễ dàng hiểu thông điệp chính.

Khi nào cần rút gọn mệnh đề quan hệ? 

Không phải mệnh đề quan hệ nào trong tiếng Anh cũng có thể rút gọn. Trẻ cần nhận biết đúng từng trường hợp cụ thể để sử dụng dạng rút gọn phù hợp mà vẫn đảm bảo câu đúng ngữ pháp và không làm thay đổi ý nghĩa ban đầu. 

Khi có “who/which/that + be” 

Đây là trường hợp phổ biến nhất khi rút gọn mệnh đề quan hệ trong tiếng Anh. Nếu trong mệnh đề quan hệ có cấu trúc “who/which/that + be”, trẻ có thể lược bỏ đại từ quan hệ và động từ “be”.

Ví dụ: The girl who is talking to Tom is my sister. → The girl talking to Tom is my sister.

Trong câu trên:

• Lược bỏ “who is”
• Giữ động từ ở dạng V-ing “talking”

Khi mệnh đề ở dạng chủ động

Khi mệnh đề quan hệ diễn tả hành động do chủ ngữ thực hiện, trẻ có thể rút gọn bằng cách dùng động từ thêm “-ing” (V-ing).

Ví dụ: The students who study hard usually get good grades. → The students studying hard usually get good grades.

Lưu ý:

• Chủ ngữ thực hiện hành động
• Thường dùng dạng V-ing khi câu mang nghĩa chủ động

Khi mệnh đề ở dạng bị động

Nếu mệnh đề quan hệ mang nghĩa bị động, trẻ có thể rút gọn bằng cách lược bỏ đại từ quan hệ và động từ “be”, sau đó giữ động từ ở dạng V3/V-ed.

Ví dụ: The book which was written by J.K. Rowling became famous. → The book written by J.K. Rowling became famous.

Trong ví dụ này:

• “which was” được lược bỏ
• Động từ “written” giữ nguyên ở dạng phân từ II

Mẹo ghi nhớ:

• Chủ ngữ nhận hành động
• Ưu tiên dùng V3/V-ed

Khi có các từ first, last, only, best, youngest, oldest

Khi danh từ đứng trước có các từ chỉ thứ tự hoặc so sánh như:

• first
• last
• only
• best
• youngest
• oldest

trẻ thường rút gọn mệnh đề quan hệ bằng “to + V”.

Ví dụ khác: He was the only person who understood the lesson. → He was the only person to understand the lesson.

Đây là dạng rất thường gặp trong các bài thi tiếng Anh.

Khi dùng “reason why”

Trong nhiều trường hợp, “why” có thể được lược bỏ để câu văn ngắn gọn và tự nhiên hơn.

Ví dụ: The reason why he was absent is unclear. → The reason he was absent is unclear.

Lưu ý:

• Không phải lúc nào cũng cần giữ “why”
• Việc lược bỏ giúp câu tự nhiên hơn trong văn viết và giao tiếp

Dấu hiệu nhận biết nhanh cách rút gọn mệnh đề quan hệ 

Bảng nhận biết nhanh cách rút gọn mệnh đề quan hệ

Dạng đầy đủ	Dạng rút gọn
who is + V-ing	V-ing
who/that + V	V-ing
which/that was + V3	V3/V-ed
first/last/only + who/that + V	to + V
reason why	bỏ “why”

Các cách rút gọn mệnh đề quan hệ chuẩn ngữ pháp tiếng Anh

Dưới đây là 5 cách rút gọn mệnh đề quan hệ mà trẻ hoàn toàn có thể áp dụng trong khi học tiếng Anh và giao tiếp khi cần. Trẻ hãy học thật kỹ phần này vì chắc chắn sẽ giúp ích được rất nhiều cho trẻ.

Bảng hướng dẫn cách rút gọn mệnh đề quan hệ

Loại Mệnh Đề Quan Hệ	Cách Rút Gọn	Ví Dụ	Giải Thích
Mệnh đề quan hệ chủ động	Dùng V-ing	– The girl who is speaking is my teacher. → The girl speaking is my teacher.	Lược bỏ “who/that + be” và chuyển động từ thành dạng V-ing.
Mệnh đề quan hệ bị động	Dùng V-ed/V3	– The book which was written by John is famous. → The book written by John is famous.	Lược bỏ “which/that + be” và giữ nguyên động từ ở dạng phân từ II (V-ed/V3).
Mệnh đề quan hệ chỉ thời gian, nơi chốn (có giới từ)	Dùng cụm từ giới từ	– The office where he works in is very large. → The office he works in is very large.	Lược bỏ “where/when” và đưa giới từ ra cuối cụm.
Mệnh đề quan hệ chỉ mục đích	Dùng cụm to-V(nguyên thể)	– He was the first person who solved the puzzle. → He was the first to solve the puzzle.	Thay “who/that + V” bằng to + V nếu mệnh đề quan hệ diễn tả mục đích hoặc kết quả.
Mệnh đề quan hệ rút gọn với danh từ chỉ số thứ tự, so sánh nhất	Dùng cụm to-infinitive	– She is the youngest person who joined the team. → She is the youngest person to join the team.	Rút gọn với “to + V” sau các từ chỉ số thứ tự hoặc so sánh nhất như first, second, youngest, best.
Mệnh đề quan hệ mang nghĩa nguyên nhân (Why)	Dùng cụm V-ing hoặc To-infinitive	– The reason why he left the house is unclear →  The reason he left the house is unclear.	Với “reason why”, thay bằng cụm danh từ hoặc “to + V” để chỉ lý do hoặc mục đích.

Những lỗi thường gặp khi rút gọn mệnh đề quan hệ 

Khi học cách rút gọn mệnh đề quan hệ, nhiều trẻ thường dễ nhầm lẫn giữa các dạng rút gọn hoặc áp dụng sai công thức. Điều này có thể khiến câu sai ngữ pháp hoặc làm thay đổi ý nghĩa ban đầu. Dưới đây là những lỗi phổ biến mà trẻ cần đặc biệt lưu ý.

Nhầm giữa V-ing và V3

Đây là lỗi rất phổ biến khi trẻ chưa phân biệt được câu mang nghĩa chủ động hay bị động.

• Dùng V-ing cho câu chủ động
• Dùng V3/V-ed cho câu bị động

Ví dụ sai: The book writing by John is famous. 

Ví dụ đúng: The book written by John is famous. 

Trong câu này, “book” là đối tượng được viết nên phải dùng dạng bị động “written”.

Mẹo tránh nhầm:

• Chủ ngữ tự làm hành động → V-ing
• Chủ ngữ nhận hành động → V3/V-ed

Rút gọn sai chủ ngữ

Không phải câu nào cũng có thể rút gọn mệnh đề quan hệ. Nếu rút gọn khiến câu bị hiểu sai chủ thể thực hiện hành động thì không nên áp dụng.

Ví dụ: The teacher praised the student who answered the question.

Nếu rút gọn thành: The teacher praised the student answering the question.

Câu này có thể gây hiểu nhầm ai là người trả lời câu hỏi.

Lưu ý: Chỉ nên rút gọn khi chủ ngữ trong mệnh đề quan hệ và danh từ được bổ nghĩa rõ ràng, không gây hiểu sai ý.

Dùng sai to-V

Nhiều trẻ thường dùng “to + V” cho mọi trường hợp, trong khi dạng này chỉ dùng với:

• first
• last
• only
• best
• youngest
• oldest

Ví dụ sai:The boy who plays football to win the prize. 

Ví dụ đúng: He is the first student to finish the test. 

“to-V” thường được dùng sau các từ chỉ thứ tự hoặc so sánh nhất.

Giữ lại “be” không cần thiết

Sau khi rút gọn, nhiều trẻ quên bỏ động từ “be”, khiến câu bị sai ngữ pháp.

Ví dụ sai: The girl who is speaking → The girl is speaking 

Ví dụ đúng: The girl speaking 

Ghi nhớ:

Khi rút gọn:

• bỏ đại từ quan hệ
• bỏ luôn động từ “be”

Làm thay đổi nghĩa của câu

Mục đích của việc rút gọn là giúp câu ngắn gọn hơn nhưng vẫn phải giữ nguyên ý nghĩa ban đầu. Nếu câu sau khi rút gọn gây khó hiểu hoặc sai nghĩa thì không nên rút gọn.

Ví dụ: The person who saved my life is a doctor.

Trong trường hợp này, giữ nguyên mệnh đề quan hệ sẽ giúp nhấn mạnh hành động “saved my life” tốt hơn.

Vì vậy, trẻ không nên cố gắng rút gọn mọi câu mà cần xem xét ngữ cảnh cụ thể.

Mẹo học và ghi nhớ cách rút gọn mệnh đề quan hệ cho trẻ

Rút gọn mệnh đề quan hệ sẽ trở nên dễ dàng hơn nếu trẻ biết cách nhận diện nhanh cấu trúc câu và luyện tập thường xuyên. Thay vì học thuộc lòng quá nhiều công thức, trẻ nên áp dụng các mẹo ghi nhớ đơn giản dưới đây để làm bài nhanh và chính xác hơn.

Nhìn động từ để xác định chủ động hay bị động

Đây là mẹo quan trọng nhất khi rút gọn mệnh đề quan hệ. Trẻ chỉ cần xác định xem chủ ngữ đang “thực hiện hành động” hay “nhận hành động”.

• Nếu chủ ngữ tự thực hiện hành động → dùng V-ing
• Nếu chủ ngữ nhận hành động → dùng V3/V-ed

Ví dụ chủ động: The boy who is playing football is my brother. → The boy playing football is my brother.

Ví dụ bị động: The cake which was made by my mother is delicious. → The cake made by my mother is delicious.

Mẹo ghi nhớ nhanh:

• Chủ động → V-ing
• Bị động → V3/V-ed

Ghi nhớ theo công thức ngắn

Thay vì học từng câu riêng lẻ, trẻ nên ghi nhớ theo các công thức ngắn gọn để dễ áp dụng khi làm bài tập.

Công thức thường gặp:

Dạng đầy đủ	Dạng rút gọn
who is + V-ing	V-ing
which was + V3	V3/V-ed
who/that + động từ	V-ing
first/last/only + who	to + V

Ví dụ: The student who studies hard will succeed. → The student studying hard will succeed.

Học theo mẫu giúp trẻ phản xạ nhanh hơn trong các bài kiểm tra tiếng Anh.

Luyện viết lại câu mỗi ngày

Một trong những cách học hiệu quả nhất là luyện viết lại câu thường xuyên. Trẻ có thể bắt đầu từ những câu đơn giản rồi tăng dần độ khó.

Gợi ý cách luyện tập:

• Mỗi ngày viết lại 5 câu
• Gạch chân mệnh đề quan hệ trước khi rút gọn
• Tự kiểm tra xem câu sau khi rút gọn có giữ nguyên nghĩa không

Ví dụ: The girl who is reading a book is my sister. → The girl reading a book is my sister.

Việc luyện tập đều đặn sẽ giúp trẻ nhớ công thức lâu hơn và sử dụng tự nhiên hơn.

FAQs – giải đáp các câu hỏi thường gặp về rút gọn mệnh đề quan hệ

Khi nào dùng V-ing để rút gọn mệnh đề quan hệ?

Trẻ dùng V-ing khi mệnh đề quan hệ mang nghĩa chủ động, tức là chủ ngữ tự thực hiện hành động.

Khi nào dùng V3/V-ed?

V3/V-ed được dùng khi mệnh đề quan hệ mang nghĩa bị động, tức là chủ ngữ nhận hành động từ người khác.

Có thể rút gọn tất cả mệnh đề quan hệ không?

Câu trả lời là không. Chỉ nên rút gọn khi:

• Câu vẫn giữ nguyên ý nghĩa
• Không gây nhầm lẫn chủ ngữ
• Cấu trúc câu phù hợp với công thức rút gọn.

Bài tập thực hành rút gọn mệnh đề quan hệ (CÓ ĐÁP ÁN)

Bài 1: Tập rút gọn mệnh đề quan hệ (Cơ bản)

1. The man who is eating next to the door is my uncle.
2. The book which was written by J.K. Rowling became a bestseller.
3. The students who want to join the club must fill out this form.
4. The car that was repaired yesterday belongs to my father.
5. She is the first person who passed the exam with full marks.
6. The flowers which are grown in the garden are beautiful.
7. The people who live next door are very good.
8. The house which was built 100 years ago is still in good condition.
9. Anyone who wants to be successful must not be lazy.
10. The man who is cooking in the kitchen is my brother.

Bài 2: Điền từ vào chỗ trống (Điền dạng rút gọn đúng)

1. The man ___________ (stand) near the bus stop is waiting for a taxi.
2. The book ___________ (write) by this author is very famous.
3. The students ___________ (participate) in the event should arrive at 8 AM.
4. The house ___________ (paint) last year looks new again.
5. The person ___________ (be) responsible for the project is absent today.
6. The package ___________ (deliver) yesterday has arrived.
7. The child ___________ (play) in the park is my nephew.
8. The movie ___________ (direct) by Spielberg is worth watching.
9. She is the only person ___________ (solve) the problem.
10. Anyone ___________ (wish) to apply can contact us directly.

Bài 3: Viết lại câu (Nâng cao)

1. The boy who is sitting in the front row is my cousin.
2. The cookie which was made by my grandfather is delicious.
3. The people who are working in the office are very busy.
4. The files that were submitted yesterday need to be reviewed.
5. The boy who is wearing a white T-shirt is my brother.
6. The man who repaired our car is very skilled.
7. The story which was told by the teacher was very interesting.
8. The candidates who applied for the position must attend the interview.
9. The bridge which was built in 1990 is still in use.
10. The students who were selected for the exchange program are excited.

ĐÁP ÁN

Bài 1: Tập rút gọn mệnh đề quan hệ

1. The man eating next to the door is my uncle.
2. The book written by J.K. Rowling became a bestseller.
3. The students wanting to join the club must fill out this form.
4. The car repaired yesterday belongs to my father.
5. She is the first person to pass the exam with full marks.
6. The flowers grown in the garden are beautiful.
7. The people living next door are very good.
8. The house built 100 years ago is still in good condition.
9. Anyone wanting to succeed must work hard.
10. The man cooking in the kitchen is my brother.

Bài 2: Điền từ vào chỗ trống

1. The man standing near the bus stop is waiting for a taxi.
2. The book written by this author is very famous.
3. The students participating in the event should arrive at 8 AM.
4. The house painted last year looks new again.
5. The person being responsible for the project is absent today.
6. The package delivered yesterday has arrived.
7. The child playing in the park is my nephew.
8. The movie directed by Spielberg is worth watching.
9. She is the only person to solve the problem.
10. Anyone wishing to apply can contact us directly.

Bài 3: Viết lại câu (Nâng cao)

1. The boy sitting in the front row is my cousin.
2. The cookie made by my grandfather is delicious.
3. The people working in the office are very busy.
4. The files submitted yesterday need to be reviewed.
5. The boy wearing a white T-shirt is my brother.
6. The man repairing our car is very skilled.
7. The story told by the teacher was very interesting.
8. The candidates applying for the position must attend the interview.
9. The bridge built in 1990 is still in use.
10. The students selected for the exchange program are excited.

Kết Luận

Trên là toàn bộ các kiến thức xoay quanh “cách rút gọn mệnh đề quan hệ” trong tiếng Anh mà KidsUP muốn chia sẻ với phụ huynh và các con. Mong rằng các kiến thức trong bài viết này sẽ hữu ích trong quá trình học tiếng Anh của trẻ.