Tóm tắt khởi nghĩa Tây Sơn: Toàn cảnh trong 1 trang

Chỉ trong một trang, bạn sẽ nắm trọn bức tranh khởi nghĩa Tây Sơn: bối cảnh ra đời, các mốc xoay chuyển cục diện và vai trò của Nguyễn Huệ – Quang Trung. Bản tóm tắt của KidsUP sau đây sẽ cô đọng theo trục “Nguyên nhân – Diễn biến – Kết quả – Ý nghĩa”, giúp bạn hiểu nhanh về cuộc khởi nghĩa vang dội lịch sử này.

Bối cảnh Đại Việt trước khởi nghĩa Tây Sơn

– Trịnh – Nguyễn phân tranh dai dẳng

Từ thế kỷ XVII, đất nước bị chia cắt Đàng Ngoài – Đàng Trong, chiến tranh Trịnh – Nguyễn kéo dài làm kiệt quệ sức người, sức của. Triều Lê suy yếu, quyền lực rơi vào tay chúa Trịnh ở Bắc Hà và chúa Nguyễn ở Nam Hà, bộ máy cát cứ nặng quân dịch, thuế khóa, kìm hãm sản xuất và giao thương.

– Xã hội 2 miền khủng khoảng

Cuối thế kỷ XVIII, mất mùa, dịch bệnh, tham nhũng khiến đời sống nông dân sa sút; ruộng đất tập trung vào tay địa chủ, quan lại. Bắc Hà rối ren bởi “kiêu binh”, Nam Hà khủng hoảng tài chính và độc quyền ngoại thương, mâu thuẫn xã hội dâng cao, nổi dậy nông dân nhen nhóm khắp nơi.

– Mâu thuẫn giai cấp và dân tộc

Mâu thuẫn chủ yếu giữa nông dân, thợ thủ công, thương nhân với tập đoàn phong kiến Lê–Trịnh, Nguyễn ngày càng gay gắt. Đồng thời, nguy cơ ngoại xâm (Xiêm, Thanh) và sự áp bức với một số tộc người vùng Trường Sơn – Tây Nguyên làm nảy sinh mâu thuẫn dân tộc, tạo tiền đề bùng nổ phong trào Tây Sơn.

Nguyên nhân có khởi nghĩa Tây Sơn

Nguyên nhân khởi nghĩa Tây Sơn bắt nguồn từ bộ máy Trịnh–Nguyễn mục nát, sưu thuế chồng chất và không lo thiên tai khiến dân đói khổ, bất mãn dâng cao. Đồng thời, lợi thế địa–văn hóa của vùng Tây Sơn thượng đạo giúp nghĩa quân quy tụ lực lượng, cơ động nhanh và mở rộng thế lực khắp Bắc–Trung–Nam.

Chính trị: mục nát bộ máy Trịnh–Nguyễn

• Triều Lê suy yếu, quyền thần thao túng: vua Lê chỉ còn hư vị; Bắc Hà do chúa Trịnh chi phối, Nam Hà do chúa Nguyễn nắm thực quyền.
• Phế lập, bè phái, “kiêu binh” lộng quyền: Thời Trịnh Sâm–Trịnh Tông, quân kiêu binh can thiệp triều chính, phế lập liên miên làm rối loạn kỷ cương.
• Chuyên quyền ở Đàng Trong: Sau 1765, Trương Phúc Loan nắm quyền, tham nhũng, đàn áp người yếu.
• Cát cứ kéo dài, chiến tranh triền miên: Từ xung đột 1627–1672 đến chạy đua quân bị, tăng thuế nhưng lại không lo cuộc sống của dân chúng..
• Khủng hoảng chính danh – mất lòng dân: Chính quyền hai miền thiếu chính nghĩa, không bảo vệ nổi dân trước nội loạn/ ngoại uy hiếp. Trong giai đoạn này người dân có nhu cầu “trừ gian thần, lập lại kỷ cương”.

Kinh tế–xã hội: bóc lột, thiên tai, dân đói

• Sưu cao thuế nặng, lao dịch liên miên: Thu thuế ruộng, thuế thân, phu đắp lũy–làm đường–đóng thuyền khiến nông dân kiệt quệ, lưu tán.
• Ruộng đất tập trung, sản xuất đình đốn: Địa chủ–quan lại chiếm đoạt; nông dân thiếu đất, nợ nần; thủ công – buôn bán suy giảm.
• Thương lộ tắc nghẽn, cảng thị suy thoái: Chia cắt Bắc–Nam làm đứt mạch lưu thông; Hội An và các chợ ven biển Trung Bộ suy yếu, tài chính Nam Hà khủng hoảng.
• Thiên tai, dịch bệnh dồn dập: Mất mùa, bão lũ miền Trung → nạn đói; nổi dậy lẻ tẻ khắp Thuận–Quảng, Quy Nhơn… như “than hồng” chờ bùng cháy.
• Nhu cầu cải cách cấp bách: Giảm tô thuế, chia lại ruộng đất, dẹp loạn tham quan… là nguyện vọng chung của dân và cũng là lý do để  phong trào Tây Sơn đáp ứng đúng “nỗi đau” xã hội.

Văn hóa–địa lý: lợi thế Tây Sơn thượng đạo

• Vị trí chiến lược Bình Định – Tây Sơn: Trên trục thượng đạo nối duyên hải (Quy Nhơn – Thị Nại) với Tây Nguyên rồi ra Bắc/vào Nam → cơ động quân lương, đánh nhanh rút gọn.
• Địa hình núi – đồi thuận du kích: Rừng núi che chở, nhiều đèo ải (vùng An Khê…) giúp luyện quân, giấu lương, phục kích hiệu quả.
• Nguồn lực bản địa phong phú: Truyền thống võ cổ truyền Bình Định, voi – ngựa Tây Nguyên, gỗ–sắt–muối từ hạ đạo và thượng đạo tạo chuỗi tiếp tế khép kín.
• Liên minh cộng đồng cư dân: Sự gắn kết người Kinh với Ba Na, Chăm… tạo hậu thuẫn nhân lực, trinh sát địa hình và đường vận tải.
• Dễ mở rộng căn cứ: Kiểm soát Quy Nhơn – Thị Nại cho phép đóng thuyền, tích lương, khống chế miền Trung; từ đó tỏa ra Bắc – Nam thuận lợi.

Hành trình khởi nghĩa Tây Sơn từ ngày đầu đến chủ tướng mất

Từ ngọn lửa nổi dậy ở vùng thượng đạo Bình Định, nghĩa quân Tây Sơn lớn mạnh qua chuỗi chiến dịch thần tốc, lập nên đỉnh cao Quang Trung rồi suy vong khi chủ tướng mất. Dưới đây là các mốc then chốt theo trình tự thời gian để bạn nắm trọn hành trình trong một lượt đọc.

1771–1773: Khởi nghĩa ở Tây Sơn, chiếm Quy Nhơn

• 1771: Ba anh em Nguyễn Nhạc – Nguyễn Huệ – Nguyễn Lữ phất cờ ở Tây Sơn (Bình Định) với khẩu hiệu trừ tham quan, cứu dân nghèo; dựa vào thương nhân, thợ thủ công và cư dân bản địa vùng thượng đạo để gây dựng lực lượng.
• Tổ chức lực lượng linh hoạt: Nguyễn Nhạc chỉ huy chung; Nguyễn Huệ chuyên đánh tập kích nhanh; Nguyễn Lữ giữ hậu cứ, thu phục dân tâm.
• 1773: Đánh chiếm phủ Quy Nhơn và cảng Thị Nại, mở kho thóc chia dân, thu nạp binh lương – vũ khí → lập bàn đạp khống chế miền Trung.

1777: Diệt chúa Nguyễn ở Gia Định (Nguyễn Ánh thoát)

• Tiến công Nam Bộ: Tây Sơn liên tiếp đánh bại quân chúa Nguyễn, tràn vào Gia Định.
• Sụp đổ Đàng Trong: Nguyễn Phúc Thuần và nhiều vương công bị bắt – xử; chính quyền chúa Nguyễn tan rã. Nguyễn Ánh thoát thân, bỏ chạy ra hải đảo rồi lưu vong, trở thành đối thủ kiên trì về sau.
• Ý nghĩa: Tây Sơn làm chủ phần lớn Nam Bộ, nhưng cũng từ đây hình thành cuộc đối đầu lâu dài với Nguyễn Ánh.

1785: Rạch Gầm – Xoài Mút, đánh bại quân Xiêm

• Nguyễn Ánh cầu viện Xiêm; đại quân Xiêm theo đường sông Tiền tiến vào Mỹ Tho.
• Nguyễn Huệ nghi binh – phục kích: Bố trí thủy, bộ binh mai phục giữa Rạch Gầm và Xoài Mút, dùng hỏa lực mạnh khóa chặt trận địa.
• Kết quả: Quân Xiêm thảm bại, Nguyễn Ánh tháo chạy; uy tín quân Tây Sơn lên cực điểm ở vùng quân và dân Nam Bộ.

1786: Tiến ra Bắc, lật đổ họ Trịnh

• Chiếm Phú Xuân và Bắc tiến: Sau khi quét sạch thế lực họ Nguyễn ở Thuận–Quảng, quân Tây Sơn mang danh nghĩa “phù Lê diệt Trịnh” tiến thẳng Thăng Long.
• Chấm dứt chúa Trịnh: Chính quyền Lê–Trịnh sụp đổ; trật tự Bắc Hà thay đổi sâu sắc. Nguyễn Huệ kết hôn công chúa Ngọc Hân, củng cố danh nghĩa rồi rút quân, giao miền Bắc cho lực lượng thân Tây Sơn quản lý.

1788–1789: Quân Thanh xâm lược & chiến thắng Ngọc Hồi–Đống Đa

Bối cảnh: Cuối năm 1788, Lê Chiêu Thống sang cầu viện, Tôn Sĩ Nghị dẫn đại binh vượt biên, chiếm Thăng Long trong chớp nhoáng. Tuyến đồn trại dày đặc được lập quanh kinh thành: Hà Hồi án ngữ cửa nam, Ngọc Hồi giữ hướng trọng yếu, Khương Thượng – Đống Đa làm “lá chắn” phía tây. Kinh thành rơi vào tay giặc giữa những ngày cuối năm.

Quang Trung xuất chinh: Tại Phú Xuân (tức kinh thành Huế), Nguyễn Huệ khoác chiến bào, lên ngôi Hoàng đế Quang Trung, đọc hịch xuất quân với giọng điệu hào hùng như sau:

“Đánh cho để dài tóc

Đánh cho để đen răng

Đánh cho nó chích luân bất phản

Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn

Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”

Sau khi tập hợp đầy đủ tướng giỏi, quân mạnh thì nhà vua lệnh cho tướng sĩ ăn Tết trước rồi đánh sau. Vua Quang Trung hẹn quân sĩ mùng 7 Tết sẽ ăn tết trong thành Thăng Long, làm cho khí thế quân ngày được đẩy lên cao vút.

– 5 ngày Tết Kỷ Dậu – hành binh thần tốc, quyết chiến quyết thắng:

• Tam Điệp (trước Giao thừa): Tập kết binh lương, tuyển ngựa – voi trận, bố trí trinh sát bám đồn địch; Quang Trung trực tiếp duyệt binh, định kế “đánh ngay đêm, phá ngay đồn”.
• Đêm 30 → rạng mồng 1: Đòn phủ đầu Hà Hồi. Quân Tây Sơn đánh ập trong sương sớm, trống trận – tù và dậy đất; đồn Hà Hồi bị hạ nhanh, nhiều trại Thanh quanh đó rúng động, rút chạy hỗn loạn.
• Mồng 3 Tết – trận then chốt Ngọc Hồi: Bộ binh Tây Sơn tiến theo đội hình mộc khiên tẩm nước che hỏa pháo, voi trận dàn mũi nhọn phá cửa lũy. Khói súng mù trời, quân xung kích đánh giáp lá cà ngay trên thành; phòng tuyến mạnh nhất của Thanh vỡ toang, lực lượng tinh nhuệ bị tiêu diệt.
• Cùng thời điểm – Khương Thượng – Đống Đa: Mũi công kích phía tây bất ngờ ập tới, đốt phá trại giặc; Sầm Nghi Đống tử trận, cả dải đồn bảo vệ kinh thành sụp đổ như hiệu cờ ngã.
• Mồng 5 Tết – tiến vào Thăng Long: Quân Thanh rã hàng; Tôn Sĩ Nghị hoảng hốt tháo chạy theo đường Lạng Sơn, bỏ mặc bộ hạ. Quang Trung uy nghi tiến vào kinh thành, khôi phục chính mệnh giữa ngày đầu xuân.

– Ý nghĩa – vang dội sử xanh:

• Quét sạch quân xâm lược, giữ vững độc lập – toàn vẹn lãnh thổ chỉ trong 5 ngày Tết.
• Khẳng định đỉnh cao nghệ thuật quân sự Việt Nam: hành quân thần tốc, hiệp đồng đa mũi, tận dụng địa hình – thời tiết, sáng tạo mộc khiên tẩm nước, voi trận làm lực xung kích.
• Củng cố uy danh Tây Sơn – Quang Trung, mở thế bang giao mềm dẻo với nhà Thanh sau chiến thắng và đặt nền cho kế hoạch chấn hưng quốc gia (chỉnh đốn quan chế, chỉnh quân, chăm dân sinh).
• Từ Ngọc Hồi – Đống Đa, một trang sử hào hùng được khắc vào ký ức dân tộc: mùa xuân Kỷ Dậu 1789 – mùa xuân của thần tốc, táo bạo và quyết thắng.

1792–1802: Quang Trung mất, suy yếu & thất bại

– Khủng hoảng kế vị và rạn nứt nội bộ (1792–1795)

• 16/9/1792: Quang Trung đột ngột băng hà; con là Nguyễn Quang Toản (khoảng 9–10 tuổi) lên ngôi Cảnh Thịnh.
• Ngoại thích Bùi Đắc Tuyên nắm thực quyền, tiến hành thanh trừng nhiều công thần → lòng quân ly tán, triều chính rối loạn. 
• 1795 – Biến loạn Phú Xuân: các tướng Vũ Văn Dũng, Phạm Công Hưng, Nguyễn Văn Huấn nổi binh lật đổ phe Bùi Đắc Tuyên (kèm xử tướng Ngô Văn Sở) → mâu thuẫn phe phái khoét sâu, giảm sức chiến đấu của Tây Sơn. 

– Nguyễn Ánh hiện đại hóa lực lượng & phản công (cuối thập niên 1790)

• Dựa vào mạng lưới do Giám mục Pigneau de Béhaine kết nối, Nguyễn Ánh huấn luyện hải–lục quân theo kiểu châu Âu, xây thành Gia Định (1790) kiểu Vauban; có các cố vấn như O. de Puymanel, J.-M. Dayot, J.-B. Chaigneau, P. Vannier tham gia huấn luyện, đóng tàu, tổ chức pháo binh.
• Kết quả: hạm đội – pháo binh Nguyễn ngày càng vượt trội trên biển, tạo ưu thế trong các trận quyết định về sau. 

– Chuỗi chiến dịch quyết định (1799–1802)

• 1799: Nguyễn Ánh mở ba mũi đánh Quy Nhơn/Thị Nại, chiếm thành và đổi tên Bình Định; giao Võ Tánh trấn giữ. (Cùng năm, Pigneau mất khi theo quân ở mặt trận phía Trung.)
• 1800 – đầu 1801: Tây Sơn (tướng Trần Quang Diệu, Vũ Văn Dũng) vây Quy Nhơn kéo dài; Nguyễn tổ chức cắt tiếp tế, đánh chiếm các đoàn thuyền lương của Tây Sơn.
• 21/2/1801 – Trận Thị Nại (Quy Nhơn): hải quân Nguyễn tiêu diệt phần lớn thủy quân Tây Sơn, xoay chuyển cục diện; sau đó 15/6/1801 chiếm Phú Xuân (Huế), buộc Cảnh Thịnh rút ra Bắc. 
• 1802 – Sụp đổ hoàn toàn: Tây Sơn thua lớn ở Đồng Hới/Nhật Lệ, rút chạy; quân Nguyễn tiến thẳng, vào Thăng Long mùa hè 1802, bắt/giết nhiều tướng lĩnh (Trần Quang Diệu, Bùi Thị Xuân và các tướng lính khácc); nhà Tây Sơn cáo chung, Gia Long lập triều Nguyễn. 

Chiến lược – chiến thuật nổi bật

– Hành quân thần tốc Tết Kỷ Dậu

• Tổ chức – nhịp đánh 5 ngày: Tập kết ở Tam Điệp, bổ sung quân lương, rồi chia nhiều mũi tiến công đánh thẳng cụm đồn Hà Hồi – Ngọc Hồi – Khương Thượng; mục tiêu là đánh liên tiếp, không cho địch hồi sức.
• Kỷ luật sắt – cơ động ngày đêm: Hành quân nhẹ, bỏ bớt nghi trượng, ưu tiên lực lượng xung kích; lệnh “ăn Tết sớm, đánh Tết muộn” để giữ bí mật thời điểm nổ súng và phá vỡ tâm lý nghỉ Tết của đối phương.
• Đánh vào “yết hầu” chỉ huy: Hạ Hà Hồi mở cửa ngõ, đập vỡ Ngọc Hồi – cụm mạnh nhất, đồng thời đánh Đống Đa diệt tướng lĩnh chủ chốt → hệ thống chỉ huy địch sụp đổ dây chuyền.

– Voi trận, thủy–bộ hiệp đồng

• Voi trận làm mũi nhọn đột phá: Ở Ngọc Hồi, voi trận dẫn đầu, sau là bộ binh với mộc khiên tẩm nước chống hỏa lực; thế “voi phá lũy – quân tràn thành” giúp xé toang phòng tuyến.
• Phối hợp thủy – bộ kín kẽ: Tại Rạch Gầm – Xoài Mút, thủy quân khóa chặt khúc sông, pháo thuyền bắn chéo mặt nước; bộ binh ém sẵn hai bờ chặn đường rút → địch rơi vào “túi lửa – túi nước”, bị tiêu diệt trong thời gian ngắn.
• Đa dạng đội hình: Kết hợp thuyền nhẹ luồn lạch, kỵ – tượng – bộ linh hoạt theo địa hình sông rạch, đồi gò miền Trung.

– Tâm lý chiến & nghi binh

• Đòn bất ngờ đúng dịp Tết: Nổ súng đêm 30 – mồng 1, khi địch lơ là → phá vỡ thế phòng bị, gây hoảng loạn lan nhanh giữa các đồn.
• Nghi binh – dụ địch vào bẫy: Dựng trại giả, phao tin lộ tuyến, nhử quân chủ lực địch vào khúc sông hẹp (Rạch Gầm – Xoài Mút) hoặc ra khỏi cụm đồn liên hoàn để đánh diệt gọn.
• Đánh vào tinh thần: Trống trận, chiêng, tù và dồn dập trong sương sớm; đột kích đầu não (Sầm Nghi Đống tử trận, Tôn Sĩ Nghị tháo chạy) → tinh thần địch gãy gập, tan rã nhanh.

– Hậu cần, địa lợi và thời điểm

• Bám thượng đạo – hạ đạo: Tây Sơn thượng đạo (Bình Định đối trọng Tây Nguyên) làm đường cơ động kín; hạ đạo Quy Nhơn – Thị Nại là cửa ngõ lương – muối – sắt – thuyền. Hai tuyến tiếp tế bổ sung cho nhau tạo thế đánh nhanh, rút gọn.
• Huy động sức dân, kho lương địa phương: Mở kho thóc chia dân, thu phục nhân tâm; dùng dân công – thuyền mành – voi ngựa bản địa vận chuyển tốc hành.
• Chọn thời tiết – thủy văn thuận lợi: Lợi dụng sương mù, gió mùa, con nước để che giấu hành quân, khóa tuyến rút; chọn thời điểm giao thừa – mồng 3 Tết để đồng loạt đánh vào chỗ yếu nhất của đối phương.
• Khống chế điểm nút: Nắm Phú Xuân – Quy Nhơn – Thị Nại – Thăng Long như các “chạc ba” giao thông – hậu cần, từ đó tỏa mũi ra Bắc – vào Nam, duy trì ưu thế chủ động tác chiến.

Kết quả & ý nghĩa lịch sử

– Thống nhất đất nước (tạm thời), chấm dứt Trịnh–Nguyễn

• Xóa thế cục chia cắt: Năm 1786, Tây Sơn lật đổ họ Trịnh ở Bắc Hà; 1788, Quang Trung lên ngôi, khôi phục quyền lực trung ương, chấm dứt cát cứ Trịnh–Nguyễn kéo dài hơn một thế kỷ.
• Khơi thông mạch Bắc–Trung–Nam: Giao thương – thuế khóa – quân sự được tập trung chỉ huy, trật tự xã hội tạm thời ổn định, tạo “độ thở” cho dân sinh sau nội chiến.
• Cải cách dang dở: Chủ trương chỉnh đốn quan chế, quân chế, giảm sưu thuế, khuyến nông, mở kho thóc cứu đói… đặt nền cho phục hồi kinh tế, nhưng đứt quãng sau khi Quang Trung mất (1792).

– Bảo vệ độc lập trước nhà Thanh

• Đánh tan xâm lược (Tết Kỷ Dậu 1789): Chuỗi trận Hà Hồi – Ngọc Hồi – Đống Đa đập vỡ cụm phòng tuyến chủ lực, buộc đại quân Thanh rút chạy, giữ vững độc lập giữa thời khắc hiểm nghèo.
• Thế và lực mới cho Đại Việt: Sau chiến thắng, bang giao mềm dẻo được thiết lập, biên cương phía Bắc yên ổn, tạo điều kiện tập trung chấn hưng trong nước.
• Tác động tâm lý – biểu tượng: Khẳng định ý chí tự cường dân tộc, trở thành mốc son củng cố niềm tin của xã hội vào khả năng tổ chức – tác chiến hiện đại của người Việt.

– Di sản quân sự–văn hóa, bài học quản trị

• Nghệ thuật quân sự: Hành quân thần tốc, voi trận làm mũi đột phá, mộc khiên tẩm nước chống hỏa lực, thủy–bộ hiệp đồng và tâm lý chiến (đánh đúng dịp Tết) — hệ bài học còn giá trị về tốc độ, bất ngờ, hiệp đồng.
• Hậu cần & địa lợi: Khai thác Tây Sơn thượng đạo và cửa biển Quy Nhơn – Thị Nại làm hai “đường gân” tiếp tế; huy động sức dân và nguồn lực địa phương để duy trì chiến dịch dài ngày.
• Văn hóa – ký ức lịch sử: Truyền thống võ Tây Sơn Bình Định, lễ hội Gò Đống Đa mồng 5 Tết, hình tượng Quang Trung như biểu tượng của tinh thần cải cách và quyết thắng.
• Bài học quản trị: Dùng người theo tài – theo việc, kỷ luật nghiêm – chống tham nhũng, dựa vào dân sinh làm gốc, ngoại giao thực dụng để giữ hòa hiếu; đồng thời là lời nhắc về rủi ro chia rẽ nội bộ sau khi lãnh đạo tối cao qua đời.

FAQs – Giải đáp nhanh về khởi nghĩa Tây Sơn

Vì sao gọi là khởi nghĩa Tây Sơn?

Phong trào do ba anh em Nguyễn Nhạc – Nguyễn Huệ – Nguyễn Lữ khởi xướng ở vùng Tây Sơn (phủ Quy Nhơn, nay thuộc Bình Định) từ năm 1771. “Tây Sơn” vừa là địa danh căn cứ, vừa trở thành tên gọi của lực lượng nghĩa quân.

Khởi nghĩa Tây Sơn khác gì triều đại Tây Sơn?

Khởi nghĩa Tây Sơn là phong trào vũ trang lật đổ các tập đoàn Trịnh – Nguyễn, diễn ra từ 1771. Triều đại Tây Sơn là chính quyền do Tây Sơn lập ra khi Nguyễn Nhạc xưng Thái Đức (1778) và Nguyễn Huệ lên ngôi Quang Trung (1788), tồn tại đến 1802 khi bị Nguyễn Ánh diệt.

Vì sao quân Thanh thất bại nhanh năm 1789?

Quân Thanh chủ quan – phân tán lực lượng, đồn trại kéo dài, hậu cần xa; lại bị đánh đúng dịp Tết nên lơ là cảnh giới. Quang Trung hành quân thần tốc, chia mũi hiệp đồng, đột phá Ngọc Hồi – Đống Đa bằng mộc khiên tẩm nước và voi trận; hệ thống chỉ huy rối loạn (Tôn Sĩ Nghị bỏ chạy) khiến tinh thần địch sụp đổ dây chuyền.

Vai trò Nguyễn Ánh trong sự sụp đổ Tây Sơn?

Nguyễn Ánh tái thiết và hiện đại hóa quân đội (thủy – bộ, pháo binh, thành lũy kiểu châu Âu), xây thế lực bền ở Gia Định; khai thác khủng hoảng kế vị sau khi Quang Trung mất (1792) khiến nội bộ Tây Sơn chia rẽ; và đánh trúng các điểm nút như Thị Nại – Quy Nhơn (1799–1801), chiếm Phú Xuân (1801), tiến ra Thăng Long (1802), qua đó chấm dứt nhà Tây Sơn và lập triều Nguyễn.

Kết Luận 

Tóm lại, bài viết đã gói gọn khởi nghĩa Tây Sơn từ bối cảnh Trịnh–Nguyễn, nguyên nhân bùng nổ, hành trình các mốc quyết định đến chiến lược tác chiến và ý nghĩa bảo vệ độc lập – tạm thời thống nhất đất nước. Để con yêu thích trong việc tìm hiểu lịch sử thì ba mẹ hãy nhanh tay ĐĂNG KÝ app giáo dục sớm KidsUP Pro từ sớm để nhận được những ưu đãi phù hợp nhất từ nhà KidsUP ba mẹ nhé!