Kiến thức Lịch sá» và Khoa há»c là chuyên mục để KidsUP đăng tải các ná»™i dung vá» lịch sá» Việt Nam và các kiến thức khoa há»c hữu Ãch dà nh cho các bạn trẻ.
Quá trình hình thành Trái Đất bắt đầu từ tinh vân Mặt Trời, với bụi và khí co tụ dưới lực hấp dẫn. Các hạt bụi dần phát triển thành planetesimal, rồi tiền hành tinh, hình thành lõi–manti–vỏ sơ khai. Vụ va chạm lớn (Giant Impact) với Theia tạo ra Mặt Trăng và ổn định […]
Định nghĩa & phân loại: Núi lửa là cửa ngõ đưa magma lên bề mặt, được chia theo hình thái (nón tro, stratovolcano, caldera, shield) và cơ chế phun trào (kiềm tĩnh, nổ, hỗn hợp). Cấu tạo & cơ chế hoạt động: Gồm buồng magma, ống dẫn, miệng núi và lớp vỏ núi; hoạt động […]
Định nghĩa & phân loại: Sóng thần là chuỗi sóng biển dài, sinh ra từ sự dịch chuyển đột ngột khối nước; phân loại theo nguồn gốc (địa chấn, núi lửa, lở đất, khí tượng, nhân tạo), khoảng cách lan truyền và đặc tính sóng. Nguyên nhân hình thành: Động đất dưới đáy biển (ví […]
Bão mặt trời là gì: Hiện tượng phun trào plasma, bức xạ tia X/UV và khối vật chất coronal từ Mặt Trời, có thể gây dông địa từ tại Trái Đất. Nguyên nhân hình thành Chu kỳ Mặt Trời ~11 năm, vết đen tăng đột biến Từ trường xoắn đứt gãy giải phóng plasma và tia […]
Nguyên nhân hình thành bão hé lộ qua hành trình từ đại dương ấm áp đến luồng khí xoáy dữ dội, nơi hiệu ứng Coriolis và quá trình ngưng tụ hơi nước cộng hưởng tạo nên sức mạnh khổng lồ. Bài viết giàu thông tin dưới đây của KidsUP sẽ đưa các bạn khám phá […]
Khái niệm & cơ chế: Lốc xoáy là cột không khí xoáy từ mây đối lưu xuống mặt đất, hình thành khi không khí ấm ẩm gặp không khí lạnh và cắt gió mạnh. Phân loại: Siêu tế bào: có “mắt xoáy”, gió 300–500 km/h, tồn tại lâu. Không siêu tế bào: gió 100–200 km/h, […]
Mưa là hiện tượng thiên nhiên quen thuộc và gắn bó mật thiết với đời sống của con người. Mưa cung cấp nước cho cây trồng, điều hòa khí hậu và bổ sung nguồn nước ngầm quý giá. Đồng thời, mưa cũng là yếu tố không thể thiếu trong chu trình tuần hoàn nước của […]
Khái niệm sấm sét: Sét là tia điện giữa các đám mây hoặc giữa mây và đất, sấm là âm thanh do không khí giãn nở khi bị nung nóng bởi sét. Nguyên nhân: Dòng đối lưu trong mây cumulonimbus khiến hạt nước và tinh thể băng va chạm, phân tách điện tích; khi hiệu […]
Gió là gì: Chuyển động của không khí từ nơi áp suất cao đến áp suất thấp, hình thành do chênh lệch nhiệt độ và áp suất. Nguyên nhân sinh ra gió: Chênh lệch áp suất khí quyển Hiệu ứng Coriolis Gradient nhiệt độ xích đạo – cực Ma sát bề mặt và địa hình […]
Tổng quan Nhà Tiền Lê (980–1009): Khởi lập bởi Lê Hoàn sau biến loạn hậu Đinh, củng cố chính trị – kinh tế, kháng chiến thắng lợi chống Tống. Những mốc thời gian then chốt: 980–988: Ổn định bộ máy, khôi phục nông nghiệp, đào tạo quân – quan. 981: Chiến thắng Bạch Đằng; 983: […]
